โรคภูมิแพ้ คืออะไร มีกี่แบบ แล้วทำไมเราถึงแพ้

โรคภูมิแพ้ คืออะไร มีกี่แบบ แล้วทำไมเราถึงแพ้ ภูมิแพ้เป็นโรคยอดฮิตที่พบได้ในทุกเพศทุกวัย เป็นโรคที่เกิดจากการตอบสนองของร่างกายต่อสารกระตุ้นที่ในภาวะปกติแล้วจะไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย แต่ภูมิแพ้รุนแรงเฉียบพลันจะส่งผลกระทบต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกายพร้อมกัน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีอาจนำไปสู่ภาวะช็อกและร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้

เรื่องของ “อาการแพ้” เป็นเรื่องที่มีความอ่อนไหวมาก เพราะอาการแพ้บางอย่างค่อนข้างแปลกและดูเป็นเรื่องไม่น่าเชื่อ นั่นทำให้คนที่ไม่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอาการแพ้เป็นอย่างดี มักจะมองว่าคนที่มีอาการแพ้เหล่านี้เป็นเพียงเรื่องโกหก สร้างอาการแพ้แบบแปลกๆ เพราะอยากเด่นกว่าคนอื่น หรือแกล้งทำเป็นสำออย ทำให้บ่อยครั้งมีการแกล้งกันด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ว่าอีกฝ่ายจะแพ้สิ่งเหล่านี้จริงๆ หรือจะแพ้ได้รุนแรงขนาดนี้

เรื่องของอาการแพ้จึงเป็นเรื่องที่ควรตระหนักให้มาก และการแกล้งกันด้วยการเอาชีวิตคนอื่นมาทำเป็นเรื่องตลกเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำอย่างเด็ดขาด เพราะหากคนผู้นั้นมีอาการแพ้อย่างรุนแรง นั่นหมายถึงอันตรายถึงชีวิต ดังนั้น ไม่ว่าจะคนผู้นั้นจะมีอาการแพ้อะไรหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่ควรจะแกล้งกันด้วยเรื่องแบบนี้เด็ดขาด

แพ้อาหาร
แพ้อาหาร เป็นภาวะที่ร่างกายเกิดปฏิกิริยาไวต่ออาหารที่กินเข้าไป บางรายที่มีอาการแพ้หนัก ร่างกายจะตอบสนองจนแสดงอาการแพ้ได้แม้กระทั่งได้กลิ่น ซึ่งเมื่อประสาทสัมผัสรับสารก่อภูมิแพ้จากอาหารเข้าไป ร่างกายจะกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานในสภาวะที่ร่างกายรับสิ่งแปลกปลอมเข้าไป และหลั่งสารเคมี เช่น ฮิสตามีน (Histamine) ซึ่งจะก่อให้เกิดอาการอักเสบ แพ้ หรือมีอาการคันได้ โดยอาการแพ้มักจะเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันทันที หรืออาจจะนานได้ถึงประมาณ 2-3 ชั่วโมง

แพ้อากาศ
เป็นอาการแพ้ที่มีแนวโน้มจะมาจากกรรมพันธุ์มากที่สุด (โรคภูมิแพ้) ผู้ที่แพ้อากาศจะไวต่อสภาพแวดล้อมรอบตัวอย่างมาก ไม่ว่าจะอากาศร้อน อากาศเย็น ความชื้น ความแห้ง หรือง่ายๆ ก็คือแค่อากาศเปลี่ยนก็สามารถแสดงอาการแพ้ออกมาได้แล้ว ซึ่งการแพ้อากาศนี้ นอกจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ยังรวมถึงผู้ที่แพ้สารก่อภูมิแพ้ต่างๆ ที่กระจายอยู่ในอากาศด้วย ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในสภาพแวดล้อมรอบๆ ตัวผู้ป่วย เช่น แพ้ฝุ่น แพ้ขนสัตว์บางชนิด แพ้เกสรดอกไม้ แพ้น้ำหอมทีมีกลิ่นฉุนรุนแรง แพ้มลพิษที่เจือปนอยู่ในอากาศ เป็นต้น

ปกติระบบทางเดินหายใจของคนจะมีระบบกรองอากาศโดยธรรมชาติช่วยกรองสิ่งแปลกปลอมอยู่แล้ว นั่นคือ ขนจมูก ซึ่งขนจมูกจะกรองฝุ่นละอองได้ส่วนหนึ่ง (เมื่อเจอฝุ่นแล้วเราจึงจามออกมา) โดยที่ขนจมูกจะกรองฝุ่นอนุภาคเล็กที่สุดคือ 30 ไมครอน หากฝุ่นละอองเล็กกว่านั้น จะผ่านระบบการกรองของขนจมูกลงไปในคอ เล็กกว่า 10 ไมครอนจะลงหลอดลม และถ้าหากเล็กถึงขนาด 2.5 (PM 2.5) สามารถซึมเข้ากระแสเลือดได้เลย

แพ้สารเคมี (สังเคราะห์)
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่าสารเคมีตามความหมายของเคมี (วิทยาศาสตร์) เป็นสสารที่อยู่รอบๆ ตัวเรา ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนมีองค์ประกอบทางเคมี ดังนั้น “เคมี” ไม่ได้แปลว่าทุกอย่างจะอันตรายเสมอไป อย่างอาหารที่เรากินก็เป็นสารเคมีอย่างหนึ่ง อย่างคาร์โบไฮเดรต ก็มีองค์ประกอบทางเคมีคือคาร์บอน ไฮโดรเจน และออกซิเจน แต่การแพ้สารเคมีสังเคราะห์ ส่วนใหญ่จะเป็นพวกสารเคมีในชีวิตประจำวัน เช่น ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน แพ้คลอลีนในน้ำประปา แพ้เครื่องสำอาง เป็นต้น

การดูแลตนเองของผู้ที่มีอาการแพ้
ทำได้โดยการหลีกเลี่ยงสิ่งที่มีอาการแพ้ และพกยาประจำตัวติดตัวไว้ตลอดเวลา ซึ่งปกติแล้วผู้ป่วยจะรู้ตัวเองดีว่าตัวเองแพ้อะไรและต้องหลีกเลี่ยงอะไร อย่างไรก็ตามมักจะมีคนที่ยังไม่เข้าใจ คิดว่าเป็นเรื่องที่กุขึ้น แกล้ง หรือมองเป็นเรื่องเล่นๆ ตลกขบขัน แต่คนที่มีอาการแพ้เช่นนี้มีอยู่จริง และไม่ควรจะแกล้งกัน เพราะในผู้ที่มีอาการแพ้รุนแรงจะอันตรายถึงชีวิต ดังนั้นจึงควรมีจิตสำนึกว่าเรื่องที่อันตรายถึงชีวิตได้แบบนี้ ไม่ใช่เรื่องที่จะมาล้อกันเล่น